دانشگاه علوم پزشکی ایران
Iran University of Medical Sciences

نوبل پزشکی و فیزیولوژی ۲۰۱۷؛ پاسخی به رموز ساعت شبانه‌روزی بدن

 | تاریخ ارسال: ۱۳۹۶/۷/۱۲ | 
در دهه ۸۰ میلادی این سه دانشمند ژنی مخصوص به نام period در مگس سرکه را شناسایی کردند که ساخت پروتئینی خاص در طول شب را کد می‌کرد؛ این پروتئین صبح فردا از بین می‌رفت.

در پژوهش‌های آتی، این سه به بررسی مکانیسم عمل این ژن ،period، و پروتئینی که می‌ساخت ،PER، پرداختند.

تمامی موجودات پرسلولی ساعت شبانه روزی دارند و نقش این سیستم در اختلالات خواب و برخی مشکلات پزشکی دیگر انسان شناسایی شده است.

ریشه‌های این تحقیق به تلاش‌های سیمور بنزر بازمی‌گردد که مشاهده کرد مگس‌های سرکه‌ای که دچار جهش شده‌اند، ریتم از تخم بیرون آمدن متفاوتی دارند. در آن زمان، این ایده که تغییرات رفتاری می‌توانند ریشه‌های ژنتیکی داشته باشند چندان پذیرفته شده نبود.

مطالعات آتی نشان داد که چگونه فراوانی PER در طول شب اوج می‌گیرد و در مدت روشنایی کاهش پیدا می‌کند. دانشمندان موفق شدند به مرور زمان الگویی برای توضیح این پیدا کنند. پروتئین PER در یک چرخه‌ی بازخورد منفی، بیان ژن خود را مهار می‌کند. این چرخه در مطالعات پس از کشفش، مورد استفاده قرار گرفت و دیگر پژوهشگران، پروتئین‌ها و چرخه‌های دیگری را -در طول سالیان- به آن افزودند.

جوزف تاکاهاشی از مرکز پزشکی دانشگاه تگزاس دامنه‌ی پژوهش را از مگس سرکه به پستانداران گسترده‌تر کرد و نشان داد که این چرخه و سیستم در میان گونه‌ها به شدت حفاظت شده است.

پس از آن، دانشمندان، بسیاری از جنبه‌های سلامت روان و جسم انسان را به این چرخه نسبت می‌دهند.

واکنش Rosbash در تماسی که برای اعلام برنده شدن این جایزه با او گرفته شد نیز جالب است؛ او پس از چند لحظه مکث، گفت:" شما دارید با من شوخی می‌کنید!."

این نخستین باری نیست که این سه نفر جایزه‌ای مشترک را برای پژوهش بر ریتم شبانه روزی بدن کسب می‌کنند؛ در سال ۲۰۱۳ نیز جایزه‌ی Shaw در حیطه علوم زیستی و پزشکی (به ارزش ۱ میلیون دلار آمریکا) به آن‌ها تعلق گرفته بود.
مقاله ی نیچر


کد امنیتی را در کادر بنویسید    
دفعات مشاهده: 25 بار   |   دفعات چاپ: 4 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر